Ćwiczenie: Debata

Debata pt. „Programy deradykalizacyjne w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej są skutecznym narzędziem walki z ekstremizmem.”

Cele dydaktyczne:

• Zrozumienie specyfiki radykalizacji w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (konflikty zbrojne, religia, ideologia).
• Ocena efektywności programów deradykalizacyjnych prowadzonych przez rządy, organizacje pozarządowe i wspólnoty religijne w tym regionie.
• Rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia, argumentowania i publicznego wypowiadania się.
• Rozwijanie wrażliwości kulturowej i świadomości międzynarodowej.

Forma:

Stworzenie drużyn (3-4 osoby), które przygotują swoją argumentację („za” lub „przeciw” wskazanej tezie), a następnie będą między sobą wymieniać się argumentami. Tutaj warto wskazać konkretny czas na każdą wypowiedź – np. 1min na wypowiedzenie argumentu, 1 min na odpowiedź i 30 sekund na ripostę. Debatę można również przeprowadzić tworząc dwie trochę liczniejsze drużyny, a pozostali uczniowie mogą być publicznością. W takiej formie warto również wyznaczyć moderatora, który będzie zarządzał debatą.

Propozycja argumentów („za”):

• Arabia Saudyjska: programy resocjalizacji (np. Centrum Muhammada bin Najifa) mają niski wskaźnik recydywy (ok. 10–20% wg źródeł saudyjskich).
• Reinterpretacja religijna – uczeni muzułmańscy w programach (np. Maroko) odgrywają ważną rolę, pokazując pokojową interpretację islamu.
• Inwestycje społeczne – wsparcie rodzin, zatrudnienie byłych radykałów – to realna reintegracja.
• Brak alternatywy – represje nie rozwiązują problemu, a dialog i reedukacja są lepszą drogą.

Propozycja argumentów („przeciw”):

• Brak przejrzystości – brak niezależnej oceny skuteczności programów (np. w Arabii Saudyjskiej).
• Przymusowa „deradykalizacja” – osoby uczestniczące w programach są pod presją lub przymusem.
• Problem systemowy – wiele rządów w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej łamie prawa człowieka i same przyczyniają się do radykalizacji.
• Stygmatyzacja – nawet po programach, byli radykałowie są społecznie wykluczani.

Po debacie zachęć uczniów do refleksji:

• Czy w autorytarnym państwie da się skutecznie przeprowadzić „reedukację”?
• Co może być alternatywą dla deradykalizacji w państwach zagrożonych terroryzmem?