Islam a nauka, technologia i ochrona środowiska

Aby lepiej zrozumieć kontekst rozwoju technologii w krajach muzułmańskich, warto odwołać się do wartości obecnych w tradycji muzułmańskiej.

Islam a wiedza i rozwój technologiczny

W islamie zdobywanie wiedzy (ilm) jest obowiązkiem wspólnoty. W klasycznym świecie muzułmańskim nauka – astronomia, matematyka, geografia, medycyna – była jednym z fundamentów rozwoju cywilizacyjnego.
Rozwój badań kosmicznych przez badaczy z krajów Zatoki Perskiej nie jest nowością, ale wpisuje się w wielowiekowy dorobek astronomii w tym regionie. Jak zauważa jeden z największych polskich astronomów XX wieku – Eugeniusz Rybka – istotną zasługą astronomów muzułmańskich z okresu od VII do XV wieku było zebranie ogromnego materiału obserwacyjnego, dotyczącego położeń planet, częściowo wykorzystanego przy układaniu licznych tablic. Materiał ten jeszcze w XX wieku był źródłem inspiracji naukowych.

Nowoczesne technologie kosmiczne, takie jak obserwacja Ziemi, mogą być postrzegane zarówno jako tradycji zdobywania wiedzy, jak również wynikają z praktycznych potrzeb związanych z klimatem i wykorzystaniem ograniczonych zasobów.

Ochrona środowiska w islamie i rola technologii w wykorzystaniu zasobów

Islam nakazuje troskę o świat przyrody i zakazuje marnotrawstwa. Kluczowe pojęcia to:

• chalifa – człowiek jako opiekun Ziemi, odpowiedzialny za jej przyszłość,
• israf – zakaz marnowania zasobów,
• mizan – równowaga, którą należy utrzymywać.
   

Technologie satelitarne umożliwiają dokładne monitorowanie środowiska, zasobów wodnych i jakości upraw – a więc pomagają realizować te wartości. 

Oman, ZEA, Katar czy Arabia Saudyjska inwestują w technologie satelitarne, aby budować nowoczesne gospodarki zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju. Technologia staje się w tej perspektywie narzędziem odpowiedzialności wobec obecnych i przyszłych pokoleń – ma więc zarówno walor etyczny, religijny jak i gospodarczy.