Po wyborze ‘Alego na kalifa sytuacja się skomplikowała. Nie wszyscy przyjmowali jego panowanie za właściwe. Wdowa po Mahomecie – ‘Ā’isza – od razu zaprotestowała. Pozyskała wsparcie Ṭalḥy i Az-Zubajra, których historiografowie wymie-niają jako pierwszych głosujących za wyborem ‘Alego. Choć podobno nie zrobili tego z własnej woli.
Na następcę ‘Uthmāna wybrano brata stryjecznego Proroka – ‘Alego Ibn Abī Ṭāliba. ‘Alī nie miał liczących się kontrkandy-datów. Jego atutem było pokrewieństwo i powinowactwo z Pro-rokiem, co określano terminem nasab – pochodzenie. Decydenci – kurajszyccy notable już następnego dnia po śmierci ‘Uthmāna wybrali go na kalifa. Złożono mu przysięgę na wier-ność, choć jego zacięci wrogowie jak Sa‘d Ibn Abī Waqqāṣ, ‘Abd Allāh Ibn ‘Umar czy Usāma Ibn Zajd byli przeciwni. Co ciekawe jego rywale – kontrkandydaci na urząd kalifa – a więc Ṭalḥa i Az-Zubajr poparli wybór ‘Alego.
Trzecim następcą Proroka był ‘Uthmān Ibn ’Affān. Należał on do najwcześniejszych wyznawców islamu. Do przyjęcia islamu miał go namówić Abū Bakr tuż po tym, jak Dżibrīl objawił Prorokowi nową wiarę w jednego Boga. ‘Uthmān należał do kurajszyckiego rodu ‘Abd Szams – jednego z najbogatszych w Mekce. ‘Abd Szams zwani też Banū Umajja lub Umajjadami byli świetnie prosperującymi kupcami. Nic dziwnego więc, że krytycznie patrzyli na związki ‘Uthmāna z kontestującym mekkańskie układy Mahometem. ‘Uthmān przejął władzę po ‘Umarze. W listopadzie 644 r.
Ostatni akordem panowania ‘Umara był podbój Egiptu i zajęcie Aleksandrii.
[Al-Balāḏurī, Kitāb futūḥ al-buldān, Kair 1319/1901, s. 227–229.]
(Inna wersja przekładu: J. Hauziński, op. cit., s. 68–71.)
W pierwszych wyprawach wojennych Arabów za drugiego kalifa ‘Umara (panował w latach 634–644) najważniejsze znaczenie miało zdobycie Damaszku w 636 roku, Mezopotamii w 636 r., a później Aleksandrii w latach 642–644.