Bilewicz, M. (2015). Kryzys uchodźczy jako kryzys postaw. https://journals.pan.pl/Content/121002/PDF/Migracje-8-11.pdf (8.08.2023).
CBOS. (2015). Polacy wobec problemu uchodźstwa. Komunikat z badań nr 81/2015. Warszawa.
CBOS. (2016). Stosunek Polaków do przyjmowania uchodźców. Komunikat z badań nr 24/2016. Warszawa.
W latach 2015-2016 Polska pozostawała krajem w niewielkim tylko stopniu dotkniętym skutkami sytuacji kryzysowej panującej w Unii Europejskiej. Problem przyjęcia uchodźców był raczej symboliczny i nie posiadał znamion realnego wyzwania. Co prawda, w 2015 roku odnotowano najwyższą liczbę zgłoszonych wniosków od osób ubiegających się o azyl (około 11 tysięcy aplikacji, w 2014 roku było to około 8 tysięcy aplikacji). Liczba ta pozostawała jednak marginalna w porównaniu z ilością wniosków złożonych w innych państwach europejskich.
Coraz częściej wobec form migracji niezgodnych z obowiązującymi przepisami stosuje się termin „migracja nieregularna”. Mimo iż w unijnych dokumentach prawnych i politycznych dominującym wciąż jest przymiotnik „nielegalny”, to niektóre instytucje (np. Parlament Europejski) odchodzą od jego stosowania. Sformułowanie „nielegalny” w kontekście imigracji postrzegane jest jako stygmatyzujące poprzez kojarzenie osób migrujących z przestępczością.
Od początku 2015 roku, pomimo intensyfikacji działań ratowniczych i ochrony granic prowadzonej przez Frontex – Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej – nie udało się zapobiec niezwykle niebezpiecznym metodom działania handlarzy ludźmi, które doprowadziły do tragicznych w skutkach katastrof morskich i śmierci tysięcy ludzi.
W 1999 roku podczas specjalnego posiedzenia Rady Europejskiej w Tampere (Finlandia) rozpoczęto prace nad wspólnym europejskim systemem azylowym, który w założeniu miał przede wszystkim harmonizację przepisów dotyczących statusu uchodźczy i związanej z tym statusem procedury.
Wydarzenia z lat 2015-2016, poza wymiarem instytucjonalnym i politycznym, miały także znamiona poważnego kryzysu o charakterze społeczno-humanitarnym. Uchodźcy narażeni byli i są na niebezpieczeństwa i problemy na swoich ścieżkach życiowych: w ojczystym kraju, w drodze do kraju przyjmującego i później w nim. Efektem jest doświadczenie poważnej traumy, nieraz depresji, niepokojów i innych stanów emocjonalnych negatywnie odbijających się na samopoczuciu psychicznym.
