Współcześnie problem sposobu i zasad sprawowania władzy jest na gruncie islamu rozpatrywany wielorako – najczęściej jednak są to rozważania teoretyczne, prowadzone przez muzułmańskich teologów i prawników. Uczeni sunniccy stoją na stanowisku, że w sposób należyty władzę nad społecznością muzułmańską może sprawować tylko władca muzułmański, zaś rząd powinien zapewnić przestrzegania szari’atu. Rządzący nie ponosi odpowiedzialności przed rządzonymi w związku ze sprawowaniem swojej funkcji. Jest odpowiedzialny wyłącznie przed Bogiem, którego wolę realizuje.

Korzenie szury sięgają praktyk plemiennych przedmuzułmańskiej Arabii. Podejmując każdą ważną decyzję szajch (przywódca plemienny) musiał skonsultować ją ze starszyzną plemienia. Jeśli nie dopełnił tego obowiązku, nie miał podstaw do oczekiwania od członków swojego plemienia posłuszeństwa, ani szacunku. Zwyczaj konsultacji przyjął się na gruncie islamu, zaś jego ważne znaczenie dla społeczności muzułmańskiej zostało podkreślone w Koranie.

Fundamentalną kwestią łączącą się z powstaniem i funkcjonowaniem państwa jest sprawowanie władzy. Aby zrozumieć w jaki sposób ten proces kształtuje się w państwach muzułmańskich, warto zwrócić uwagę na genezę oraz podstawowe założenia muzułmańskiego modelu państwa, czyli kalifatu. Najpierw ukształtowała się umma (społeczność wiernych, wspólnota muzułmanów), a następnie powstało państwo – kalifat.

Mówiąc o modelu państwa opartego na zasadach islamu, należy wziąć pod uwagę kilka zależności. Przede wszystkim islam jest religią całościową, która zawiera zasady regulujące wszystkie dziedziny życia ludzkiego, zarówno sferze prywatnej, jak i publicznej. Reguły, jakimi zobowiązani są kierować się w swoim postępowaniu muzułmanie, określone są w prawie muzułmańskim zwanym po arabsku szari’at (też: szari’a), którego źródłem jest Boskie objawienie zawarte w Koranie. Szari’at jest prawem Boskim, czyli takim, które nie może być zmieniane.

Państwo można definiować na wiele sposobów – nie ma jedynej jego definicji ani na gruncie potocznym (w życiu codziennym), ani naukowym. Państwo to: „trwały związek ludzi stale zamieszkujących określone terytorium, podlegających władzy zwierzchniej” (Szmulik i Żmigrodzki, 2007, s. 16) i takie rozumienie zostało przyjęte w niniejszym module.