Podstawy religijne i etyczne

Najważniejszą cechą bankowości muzułmańskiej jest zakaz pobierania i płacenia odsetek, określany pojęciem riba. Z perspektywy prawa muzułmańskiego odsetki są uznawane za formę niesprawiedliwego wzbogacania się kosztem drugiej strony. W konsekwencji finansowanie nie może opierać się na prostym mechanizmie pożyczki oprocentowanej, lecz musi być skonstruowane tak, aby odpowiadało zasadom uczciwej wymiany i współdziałania.

Drugą ważną zasadą jest zakaz gharar, czyli nadmiernej niepewności. Chodzi o unikanie transakcji, których warunki są zbyt niejasne, ryzykowne lub spekulacyjne. Z tego względu w bankowości muzułmańskiej duże znaczenie ma przejrzystość umowy, określenie przedmiotu transakcji i ograniczenie elementów czysto spekulacyjnych. W praktyce ma to sprzyjać większemu związaniu finansów z gospodarką realną.

Istotny jest również wymiar etyczny. Bankowość muzułmańska zakłada, że działalność finansowa nie powinna wspierać sektorów uznawanych za sprzeczne z normami islamu. Włącza to nie tylko sam sposób konstrukcji produktu finansowego, ale też ocenę rodzaju finansowanej działalności. W tym sensie bankowość muzułmańska łączy funkcję ekonomiczną z funkcją moralną.