[The Maronite Chronicle (AD 664+) w: The Seventh Century in the West-Syrian Chronicle. Introduced, translated and anno-tated by Andrew Palmer, Liverpool University Press 1993, s. 31–32:]
W AG1 971, osiemnastym roku Konstansa, Arabowie licznie zgromadzili się w Jerozolimie i powołali Mu‘āwiję na króla. Wszedł na Golgotę i usiadł tam, modlił się i udał się do Getse-mane, poszedł do grobu błogosławionej Maryi, by się pomodlić. A w czasie, kiedy Arabowie zgromadzili się przy Mu‘āwiji, nastą-piło trzęsienie ziemi i doszło do gwałtownych wstrząsów.2 Znaczna część Jerycha zawaliła się razem ze wszystkimi kościołami […].
W lipcu tego samego roku3 emirowie i liczni Arabowie zgromadzili się, podając Mu‘āwiji prawą dłoń. We wszystkich wsiach i miastach mu podległych wydano obwieszczenie, że zostanie ogłoszony królem i że należy to oznajmiać. Wybił też złote i srebrne monety, ale ich nie uznano, bo nie było na nich znaku krzyża. Nadto Mu‘āwija nie nosił korony jak inni królowie tego świata. Swój tron ustawił w Damaszku i odmówił udania się do tronu Mahometa.
Informacje w Kronice są nieprecyzyjne. Andrew Palmer, edytor, komentator i tłumacz Kroniki widzi w tym manipulację jej autora, który przesunął inwestyturę Mu‘āwiji wstecz o rok tak, by przypadła na czas trzęsienia ziemi, które miało symboli-zować Boskie niezadowolenie
z przejęcia władzy przez Araba Mu‘āwiję.
Relacja Aṭ-Ṭabariego
[Aṭ-Ṭabarī, t. V, s. 161; II.4–5:]
W tym roku (tj. czterdziestym – 660 A.D.) złożono hołd Mu‘āwiji jako kalifowi w Aelii (Īlīyā)4. Wcześniej w Syrii mianowano go emirem, a ‘Alego w Iraku mianowano przywódcą wiernych. Kiedy ‘Alego zabito, Mu‘āwija został przywódcą wiernych.5
Następny rozdział swojej Kroniki Aṭ-Ṭabarī rozpoczyna następująco:
A potem nastał rok czterdziesty pierwszy. Jest to opowieść o wydarzeniach, do których doszło w tym roku, a wśród nich przekazanie przez Al-Ḥasana Ibn ‘Alego władzy Mu‘āwiji, przybycie Mu‘āwiji do Al-Kūfy, złożenie przez mieszkańców Al-Kūfy przysięgi na wierność jako kalifowi.
Szesnastu kalifów dynastii Umajjadów panowało od 661 roku po rok 750. Na ten okres przypadło największe natężenie podbojów: to czas ekspansji terytorialnej kalifatu. Potem eks-pansja zahamowała a właściwie ustała. Choć ekspansja islamu trwała nadal, ale już nie jako ekspansja terytorialna, lecz jako przenikanie dzięki kontaktom ze światem, przede wszystkim zaś dzięki rozwojowi handlu. Z czasem lokalne dynastie rozpoczęły swoją ekspansję, Szczególnie od XVI wieku ludy turkijskie zaczęły rozbudowywać ośrodki kultury muzułmańskiej rozszerzając swoje wpływy na świat zarówno muzułmański, jak i ten jeszcze pozostający poza władzą islamu. Wtedy to, w XVI wieku, trzy imperia zawładnęły islamem: Turcy anatolijscy – Osmanowie, Turkmeni irańscy – Safawidzi oraz Turcy uzbeccy – Wielcy Mogołowie, którzy zajęli Indie.
Ewolucji ulegał tytuł kalifa. Abū Bakr nazywał siebie następcą Proroka, ‘Umar następcą następcy Wysłannika Boga: chalīfat rasūl Allāh. Kalif ‘Umar przyjął także oficjalny tytuł „przywódca wiernych” – amīr al-mu’minīn, czym podkreślał obowiązki wojskowe kalifa, amīr bowiem oznacza dowódcę wojsk.
Kalif ‘Uthmān (panował 644–656) wprowadził nowy skrót i zamiast „następcy następcy” po prostu używał tytułu chalīfat Allāh – „przedstawiciel Boga”, przez co stawał się namiestnikiem Boga na ziemi. Nie mógł rzecz jasna być „następcą” Boga, jak sugerowałoby pierwotne znaczenie wyrazu chalīfa w złożeniu chalīfat rasūl Allāh – „następca Wysłannika Boga”. Umajjadzi tę zmianę przyjęli i tym samym zrównali kalifów z wysłannikami, a więc prorokami.
1 AG (Anno Graecorum) odnosi się do ery seleucydzkiej liczonej według ka-lendarza juliańskiego od roku 312 p.n.e. Rok 971 AG przypadał na rok 659–660 AD, a osiemnasty rok panowania Konstansa II na rok 970 AG tj. 658–659 AD.
2 Do trzęsienia ziemi doszło w 659 roku, a więc przed śmiercią ‘Alego w koń-cu stycznia 661 r.
3 Lipiec 971 AG przypadał na rok 660 AD.
4 Tj. Jerozolimie. Od rzymskiej nazwy miasta: Aelia Capitolina.
5 Moja (JD) transkrypcja tekstu. Oryginał brzmi następująco: „W tym roku (tj. czterdziestym – 660 A.D.) złożono hołd Mu‘āwiji jako kalifowi w Aelii (Īlīyā) . Opowiadał mi o tym Mūsā Ibn ‘Abd ar-Raḥmān, który powiedział: Powiado-mił mnie Ismā‘īl Ibn Rāszid: Wcześniej w Syrii mianowano go emirem. Prze-kazywano mi ze słów Abū Mushira (أبو مسهر) i Sa‘īda Ibn ‘Abd al-‘Azīza, który mówił: ‘Alī – pokój niechaj mu będzie – w Iraku był mianowany przywódcą wiernych. Kiedy ‘Alego – pokój niechaj mu będzie – zabito, przywódcą wiernych mianowano Mu‘āwiję.”