Przejdź do treści

Od początku 2015 roku, pomimo intensyfikacji działań ratowniczych i ochrony granic prowadzonej przez Frontex – Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej – nie udało się zapobiec niezwykle niebezpiecznym metodom działania handlarzy ludźmi, które doprowadziły do tragicznych w skutkach katastrof morskich i śmierci tysięcy ludzi. Unijne mechanizmy i podejście do kwestii migracji stanęły w obliczu nowych wyzwań i nowych problemów związanych z niespotykaną dotąd skalą przybycia uchodźców (przede wszystkim z Syrii) i nadmiernym obciążeniem pierwszych krajów przybycia, główne Grecji i Włoch. W efekcie w sierpniu 2015 roku znajdujący się w obliczu widma kryzysu humanitarnego rząd Grecji wystosował apel do państw UE o solidarność w przyjmowaniu uchodźców.

Impulsem do rozpoczęcia na unijnym szczeblu działań na rzecz ograniczenia humanitarnych skutków kryzysu humanitarnego była przede wszystkim katastrofa z 19 kwietnia 2015 roku w pobliżu włoskiej wyspy Lampedusa. W wyniku wypadku łodzi na Morzu Śródziemnym zginęło wówczas koło 800 osób. Nieregularne trasy do UE, wyszczególnione przez Frontex w 2016 roku, biegły przez Afrykę Zachodnią, zachodnią część Morza Śródziemnego, środkową część Morza Śródziemnego, wschodnią część Morza Śródziemnego. Inny szlak to tak zwany cyrkulacyjny (z Albanii do Grecji), czarnomorski i wschodni-lądowy (Frontex 2016). Podczas kryzysu uchodźczego i migracyjnego z 2015 roku uchodźcy najczęściej korzystali ze szlaków przebiegających przez Morze Śródziemne, w szczególności przez środkową i wschodnią część Morza Śródziemnego oraz przez Bałkany Zachodnie.

Ostatni etap podróży obarczony jest trudnościami związanymi z formalnościami procedury azylowej i próbą integracji ze społeczeństwem przyjmującym. Pojawiają się wyzwania, które sprawiają, że poczucie przynależności jest trudne do osiągnięcia. Uchodźcy borykają się z barierą językową. Komunikacja jest pierwszym i podstawowym ogniwem, na którym budowane są wszelkie relacje międzyludzkie, stanowiąc pomost społeczno-kulturowy poprzez który ludzie wchodzą ze sobą w interakcje. Nauka języka kraju goszczącego (przyjmującego) jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym odnalezienie się w nowej społeczności. Dotyczy to także dzieci, które po przybyciu na miejsce czeka wyzwanie zaaklimatyzowania się w nowej szkole i w grupie rówieśniczej (Januszewska i Markowska-Manista 2017).