Przejdź do treści

Powstanie państwa Izrael oraz wojna z 1948 r. i jej konsekwencje postrzegane są przez Palestyńczyków w kategoriach katastrofy. I tak też są one określane przez Arabów: An-Nakba (czyli „Katastrofa”). W wyniku tych wydarzeń trwale przesiedlona została ponad połowa populacji zamieszkujących Palestynę Arabów. Część Palestyńczyków opuściła swoje domy jeszcze przed wojną, spodziewając się jej wybuchu i wierząc, że wojska arabskie szybko pokonają armię izraelską, co pozwoli na ich rychły powrót do domów. Inni zostali zmuszeni do ucieczki z powodu działań wojennych lub przymusowo wysiedleni przez Izraelczyków. Uchodźcy znaleźli schronienie przede wszystkim w sąsiednich państwach arabskich – przede wszystkim w Libanie, Syrii i Jordanii.

Dla upamiętnienia tragicznych wydarzeń z 1948 r. 15 maja obchodzony jest Dzień Katastrofy (Jaum an-Nakba). Data ta ma wymiar symboliczny: przypada dzień po rocznicy ogłoszenia niepodległości Izraela. Dla Arabów An-Nakba oznacza rozbicie społeczeństwa palestyńskiego oraz powstanie problemu uchodźców z Palestyny, który pogarszała każda kolejna wojna. Problem ten jest niezwykle skomplikowany z uwagi na jego wielopłaszczyznowość i wielowątkowość. Przede wszystkim ogromna liczba Palestyńczyków wciąż mieszka w obozach dla uchodźców, w warunkach ubóstwa, przeludnienia oraz braku podstawowej infrastruktury. Uchodźcy nierzadko doświadczają wykluczenia i marginalizacji w społeczeństwach, w których przyszło im żyć, jak też braku odpowiedniego wsparcia ze strony państw przyjmujących. Palestyńczycy nie mogą wrócić do swoich domów, ponieważ od samego początku Izrael konsekwentnie odmawia im tego prawa. Nie zostało także wypracowane żadne rozwiązanie na forum międzynarodowym, które w sposób znaczący poprawiałoby ich sytuację. W 2023 r. społeczność międzynarodowa wykonała w stronę Palestyńczyków symboliczny gest: 15 maja tego roku – siedemdziesiąt pięć lat od An-Nakby – po raz pierwszy rocznica tego wydarzenia została upamiętniona na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych.